Frsluflokkur: Mannrttindi

Um femnisma, frnarlmb og hlutgervingu

g setti inn dlti innlegg Fsbkina hj henni Stnu vinkonu minni um daginn, en hn hafi deilt erindi sem Halla Gunnarsdttir hafi flutt ar sem hn lagist gegn frumvarpi um stagngumrun. g lsti ar skoun minni; a hennar afstaa vri sprottin af vafasamri hugmyndafri og frnarlambsfemnisma. a var bsna stutt innlegg, eins og svona innlegg eru gjarnan, og a sjlfsgu allt of stutt til a geta talist mlefnalegt. g hef gegnum tina veigra mr vi a tj mig opinberlega um svokallaan frnarlambsfemnisma, sem er hluti af harasta femnismanum dag og sumir telja ganga t fgar. Hann felur sr a skilgreina t.d. flk klminai og stagngumur sem einhvers konar frnarlmb sem ekki kunni ftum snum forr og urfi .a.l. a hafa vit fyrir. stan fyrir a g hef veigra mr vi a skrifa um etta er a hluta til a mialdra karlmenn eru gjarnan tortryggir essari umru sjlfir tkngervingar feraveldisins, og a hluta til af v a femnisminn hefur stai fyrir einni mestu mannrttindabyltingu sem tt hefur sr sta undanfarna ratugi og mig langar ekkert srstaklega a leggja stein gtu hans, rtt fyrir a hluti eirrar hreyfingar hafi haldi vegfer sem mr finnst i vafasm. En stku sinnum hef g pirra mig yfir sumu sem g hef lesi r essari tt og a er g lei til a losna vi pirring a tj sig um mlin. ar fyrir utan veit g a r Stna og Halla eru bar hugsjnamanneskjur og g tla eim engan slman setning tt g s eim hjartanlega sammla um etta ml. Mr finnst v verjandi nokkrum orum til a tskra mna afstu skilmerkilegar en g geri urnefndu innleggi.


Um frnarlambsfemnisma
g skrifa etta Dindigul Tamil Nadu Suur-Indlandi a loknu nmskeii sem g hlt samt tveimur indverskum flgum mnum ar sem fulltrar nu samtaka, sem vinna a msum gum mlum hrainu, tku tt. Hluti af nmskeiinu fjallar um forsendur hjlparstarfs og felur sr gagnrni kvena tegund hjlparstarfs sem iku hefur veri heiminum um langa hr. erum vi ekki a tala um neyarasto af msu tagi, eins og eftir jarskjlfta, fl ea arar nttruhamfarir vi erum a tala um verkefni til lengri tma ar sem vestrnar stofnanir koma inn og setja upp stofnanir og samtk til ess a vinna a msum gtum mlum, algjrlega eigin forsendum, en heimamenn standa hliarlnunni, virkir f kannski starf og einhverjar sporslur en algjrlega aukahlutverki sem iggjendur. Slkt starf veldur msum flagslegum aukaverkunum, heimaflk veru h astoinni og verur virkt og slkt starf gerir lti fyrir sjlfsmat og -viringu heimaflks. Hjlparstarf essum ntum er sem betur fer undanhaldi, tt vi stillum essu svona upp ktri mynd til skilnings. mti stillum vi v upp sem kalla mtti hmanskt hjlparstarf, ar sem allt starf sem er unni er forsendum heimaflks og reynt er a stula a v a gera alla a tttakendum. tttakendur upplifa stolt og aukna sjlfsviringu vegna eigin starfs, en slk fyrirbri, tt mlanleg su, eru mikil flagsleg vermti llum samflgum.
Hva kemur etta urnefndu innleggi vi? einhverjum skilningi er, essu gallaa hjlparstarfi, liti flk vettvangi hjlparstarfsins sem einhvers konar frnarlmb og eim ekki treyst fyrir verkefninu og a byggja upp eigi samflag og eigi lf. essu kristallast s grundvallarafstaa mn; a me v a lta flk sem frnarlmb, sem taka megi rin af og sjlfskvrunarrtt, s veri a halda v niri og hlutgera a.

Hlutgerving
Hugtaki hlutgerving kemur gjarnan fyrir umru, bi um stagngumrun og klm. rkum gegn urnefndu frumvarpi hefur m.a. veri nefnt a etta fyrirbri, stagngumrun, hvetji til hlutgervingar. g hefi haldi a hn Stna vinkona mn myndi n staldra vi svona framsetningu. Vi Stna vorum nefnilega mrg saman flagsskap ar sem var talsvert fjalla um hlutgervingu og hn stderu. Rekja m rtur hugtaksins til ska heimspekingsins Immanuels Kant sem sagi a ekki mtti lta flk sem tki til a n fram eigin markmium, heldur vri flk markmi sjlfu sr. essum flagsskap okkar Stnu var rtt tarlega um hlutgervingu sem undanfara ofbeldis til ess a geta beitt ara manneskju ofbeldi verum vi a sj hana sem hlut, sem eitthva eitt og einangra fyrirbri, sem lkama ea kynveru, sem hlutverk ea fulltra stu, stttar ea ttblks. egar vi hfum smkka manneskjuna annig hlut ea hlutverk getum vi nota hana og beitt ofbeldi. Fyrst og fremst er hlutgerving afstaa ekki bundin vi einhvern kveinn hp ea sttt. Allir hlutgera einhvern tmann og eir sem gera miki af v hlutgera yfirleitt alla starfsmaurinn afgreislukassanum verur framlenging kassanum, karlinn verur holdgervingur feraveldisins og konan verur kynlfsleikfang. Flk sem hlutgerir ekki a llu jfnu gerir a kannski egar a er stressa, er a flta sr ea er uppteki af sjlfu sr a tengist ekki einhverju kvenu starfi ea hlutverki.
a er a sjlfsgu ekkert athugavert vi a flk lti hvert anna sem konur, karla, afgreisluflk ea kynverur a er verur ekki hlutgerving fyrr en flk einskorar sig vi a og sr ekkert anna, sr ekki hvert anna sem fjlbreyttar verur mrgum lgum og, a sem mestu mli skiftir; verur me sinn eigin setning og frelsi. egar liti er flk eingngu sem frnarlmb og v meina a taka kvaranir um eigi lf er veri a hlutgera a. ess vegna sagi sagi g urnefndu innleggi a frnarlambsfemnisminn geri lti r konum tengslum vi stagngumrun og feli ekki sr mikla tr flk. Almennt hefur mr svo virst sem margir femnistar su uppteknari vi hugmyndafri og snar skoanir og jaartilfelli sem falla a eim, heldur en tlfri, rannsknir ea a setja sig spor eirra kvenna sem eir skilgreina sem frnarlmb. Til ingnefndarinnar sem fjallai um stagngumrun brust fleiri umsagnir sem mltu gegn frumvarpingu en mltu me v. Munurinn var hins vegar s a eim umsgnum sem mltu me frumvarpinu var vsa til rannskna r sambrilegum samflgum en eim sem mltu mti var gjarnan huglgt mat m.a. essi; a stagngumrun feli sr tilhneigingu til hlutgervingar. hafa andstingar gjarnan minnst Indland essu samhengi sem er frekar drt rursbrag ar sem etta eru sambrileg samflg hva etta varar og anda ess a draga fram verstu jaartilfelli mli snu til framdrttar.

Almennt um femnisma laumufareginn
Mr verur stundum hugsa til fyrri daga femnismans, t.d. ess femnisma sem birtist tmaritinu Veru fyrir all nokkrum rum. g man t.d. eftir grein ar sem fjalla var um fer riggja ungra manna strippbllu og kom ar fram heiarleg sn sem sndi tvr hliar, tknrna niurlgingu kvenna en jafnframt hvernig essar smu konur plokkuu af mnnunum peninga eins og vru eir kjklingar. etta var sanngjrn og heiarleg umfjllun, femnismi me bar ftur jrinni og mr fannst g eiga samlei me honum. g hef velt fyrir mr hva hefur gerst san og mn niurstaa er s a str hluti vandans s a kveinn laumufaregi hafi gert sig fyrirferarmeiri um bor. ennan laumufarega mtti nefna siferilega forrishyggju. Mr finnst ekkert athugavert vi a flk berjist fyrir bttu siferi flk bara a koma fram og segja a og get g teki afstu til ess. En a fela hann bak vi femnisma, lsa yfir vilja til a loka strippbllum af umhyggju vi konur en sna raun engan huga eim konum sem ar starfa ea eirra sjnarmium er vgast sagt grunsamlegt, sksta falli hrsni. g man reyndar eftir einu skipti ar sem einn helsti talsmaur femnista, Sley Tmasdttir, talai opinberlega um siferi essu samhengi Silfri Egils a mig minnir. a var allavega heiarlegt en er mli htt a snast um femnisma.

Lokaor
g vil kalla mig femnista tt skoanir mnar su ekki samkvmt hugmyndafri eirra sem lengst vilja ganga. g ekki samlei me llum femnistum. Vel fram yfir rtugt hafi g engar efasemdir mr fannst g vera lii me llum sem tju sig um kvenfrelsi og jafnrtti. g man egar fyrst steytti skeri v sambandi. g var a gefa t bla um innflytjendaml samt hpi slendinga og innflytjenda. Vi rddum einu sinni vi nokkrar konur plitk um a jafnrttislg yru vkku t annig a au nu lka til rttinda innflytjenda, sem hafa a msu leyti stai hllum fti slensku samflagi. Vibrgin komu mr vgast sagt vart. Meirihluti essara kvenna vildi ekki taka etta ml fannst a mgulega gti etta rrt eitthva stu kvenna. Mgulega var a rtt hj eim en geri g mr grein fyrir a eirra bartta var ekki hluti af jafnrttis- og mannrttindabarttu allra hn var bara fyrir konur, bara fyrir r sjlfar og einhverjar konur voru tilbnar a standa gegn v a arir sem hallai fengju noti smu rttinda.

a er sjlfsagt lengi hgt a bta vi essi stru emu sem vara barttuna fyrir betra samflagi en g tla a segja etta gott a sinni. g ska Stnu og Hllu gs gengis vi flest barttuml eirra og efast ekki um a r munu ekkert sl af frekar en r hafa gert hinga til og von a oftar en ekki veri g eirra lii.


tilefni Aljlega kvennadagsins

gr fagnai heimurinn Aljlega kvennadeginum, en fjlskylda Salapei L. syrgi. Salapei d um mijan janar sastliinn vegna ess a hn var frsk, ftk og r fjarlgu orpi Trukana Kenu ar sem vlknin farartki eru ekki hverju stri og vegir standa varla undir nafni. Nsta heilsugsla er 20 klmetra fjarlg og nsta sjkrahs 100 klmetra burtu. Nftt ungabarn mun n alast upp murlaust. Eiginmaur hennar sagi fr v sem gerist: tta tmum eftir a hrir hfust hj Salapei geri hn sr grein fyrir a ekki var allt me felldu og ba eiginmann sinn a fara me sig sjkrahsi. au voru fjra daga leiinni miklum hitum og just af hungri og orsta vegna ess a vrubllinn sem au feruust me var sfellt a bila. A lokum tkst eim a leigja einkabifrei sem kom eim loks svissjkrahsi ar sem lknirinn framkvmdi keisarauppskur. Henni blddi kaft. Lknirinn var gtlega menntaur og kveinn a reyna a bjarga lfi konunnar en sjkrahsinu var ekki a finna nein lyf til a stva blingar. Eiginmaurinn var v a ganga einn klmetra lyfjaverslun til a kaupa lyfin. Salapei var ltin egar hann sneri aftur. essu ri munu nrri 8.000 kenskar konur og stlkur lta lfi vegna megngu, fingar ea eftir fingu, samkvmt heimildum WHO. tt r Daily Nation.


Mannrttindi

herslum mnum framboi til stjrnlagaings set g mannrttindi sem mikilvgasta ttinn. sjunda kafla stjrnarskrrinnar er gtis upptalning mannrttindum, en skortir nnari skilgreiningar. ar vantar t.d. grein um plitska mismunum, sem tilokar mismunandi vgi atkva svo eitthva s nefnt. Mannrttindi eiga a mnu mati a vera hryggjarstykki nrri stjrnarskr au hafa forgang gagnvart rum mlum, hvort sem a er fullveldi, hlutverk forseta ea nnur atrii au sarnefndu eru undirskipu gagnvart mannrttindum. annig hafi mannrttindakafli ea mannrttindakaflar stjrnarskrrinnar svipaan sess innan stjrnarskrrinnar og stjrnarskr gagnvart lgum: Engin lg standast ef au eru andstu vi stjrnarskr og ekki er hgt a setja neitt inn stjrnarskr sem er andstu vi mannrttindi. annig er t.d. ekki hgt a krefjast aukins meirihluta almennum kosningum um ml sem snerta fullveldi eins og sumir frambjendur hafa tpt . Aukin meirihluti ir raun misvgi atkvi, sem er mannrttindabrot. annig vri lka tiloka a vera me rkisrekna jkirkju ar me rkir ekki raunverulegt trfrelsi eins og kvei er um 65. grein, 6. kafla.


Rttindi flks gagnvart lgreglu og dmsvaldi veri trygg

flestum ef ekki llum samflgum dag er hluti af skilgreiningunni rki s a a s eini ailinn sem hefur rtt beitingu ofbeldis innan sinna landamra. annig liggur ofbeldishtun a baki llu laga- og reglugerargangvirki rkisins. Ef vi borgum ekki skattana, ef vi brjtum umferareglur ea nnur lg landsins getur rki beitt okkur ofbeldi teki af okkur f, eignir ea frelsi okkar. egnar hafa ekki ennan rtt eir vera a leita rttar sns gegnum stofnanir rkisins. etta ofbeldi er rttltt me v a a s nausynlegt til a halda rkinu saman og koma veg fyrir upplausn ess. essi rttur rkisins til ofbeldis er yfirleitt nokkrum takmrkunum hur. annig arf dmsvaldi alla jafnan a hafa milligngu um beitingu ofbeldisins, flk er tali saklaust ar til sekt hefur veri snnun og hafi flk hreina samvisku a ekki a urfa a eiga a httu a vera beitt ofbeldi me v a a s teki til yfirheyrslu ea frelsi ess takmarka annan htt. Lgreglan arf a hafa rkstuddan grun um afbrot til ess a beita slku ofbeldi. dgum Rgnu rnadttur sti dmsmlarherra voru lg drg a v a breyta v fyrirkomulagi, me v a leyfa forvirkar rannsknarheimildir,en sem betur fer hafa au form veri lg til hliar a.m.k. a sinni.

Til staar er tilhneiging llum stofnunum til a reyna a efla vld sn og hrif og .a.l. tlka raunveruleikann annig a s tlkun styji vi slkt. annig er t.d. hentugt a tala um aukningu glpa tengslum vi vndi egar hegun sem var eitt sinn lgleg er ger lgleg. a arf ekki a vera um neina breytingu atferli a ra vert mti eru lkur a tni slks atferlis hafi minnka, en samkvmt tlum hefur glpatnin aukist. a a kvein bifhjlasamtk kvei a ganga til lis vi erlend bifhjlasamtk sem hafa illt or sr ir orru lgreglunnar a skipulg glpastarfsemi s a festa rtur snar hr n ess a nokku hafi endilega breyst starfsemi urnefndra bifhjlasamtaka ea a einhverjir hafi bst eirra hp erlendis fr.

essi orra er ekki svipu orrunni tengslum vi hryjuverkagn og ryggisml. undanfrnum rum er bi a ganga langt, bi Bretlandi og Bandarkjunum, a veita lgreglu og ryggisjnustu vtkari heimildir og vld sem skera persnulegt frelsi og mannrttindi egnanna. Bretlandi var lfi flks gjrbylt vegna atbura sem vissulega voru hrilegir, en til a setja hlutina samhengi du hryjuverkarsinni jafn margir og deyja tveimur dgum umferarslysum Bretlandi. Spni var tekin kvrun um a lta hryjuverkarsirnar sem uru Spni um svipa leyti ekki vera til a stjrna lfshttum flks tlkunin var s a slkt bri vott um sigur hryjuverkamannanna.

Eins og ur segir er a tilhneiging stofnana til ess a efla vld sn og hrif. a er hins vegar hlutverk stjrnmlamanna a dansa ekki eins og dleiddar hnur eftir orru eirra og lepja hana upp gagnrnislaust. Stjrnarskr sem tekur af skari me mannrttindakafla me skrum kvum sem tryggja mannhelgi og lgmarkar ofbeldi rkisvaldsins hjlpar til ess.


Af hverju ttum vi a hjlpa rum

Fyrir nokkrum dgum hldum vi mlstofu um spurninguna; af hverju ttum vi a hjlpa rum? Mlstofan heppnaist mjg vel og vakti skemmtilegar umrur. gr heyri g endurm fr eim umrum sem hafa haldi fram framhaldinu - einn tttakendanna fkk a heyra eftirfarandi stahfingu: Hr slandi urfum vi a hugsa um okkur sjlf nna og au vandaml sem vi hfum vi a glma. Dmi var teki af neyarstandi flugvl ar sem loftrstingur flli. Fyrst yrfti maur a setja grmuna sjlfan sig og svo brn og ara sem yrftu hjlp. etta hljmar kannski sannfrandi vi fyrstu skoun, en ef maur hugsar aeins um a og setur strra samhengi er a frekar eins og eftirfarandi lsing: Vi erum lngu komin me okkar srefnisgrmu, hr er flk ekki a deyja r hungri ea neitt slkt. a er frekar eins og vi urfum a rtta aeins r stisbakinu vegna ess a vi finnum til smginda, vi urfum a klra okkur aeins eyranu og setja okkur sm svitalyktareyi og konurnar sm maskara - ur en vi snum okkur a eim sem situr vi hliina okkur helblr r srefnisskorti.

Einnota frumvarp Helga

g hef lengi veri talsmaur ess a auka hr lr me msum htti, m.a. a me undirskriftasfnum s hgt a knja fram ml. N tlar Helgi Hjrvar, samt fleirum, a leggja fram frumvarp um a meirihluti kosningabrra manna geti kni fram kosningar. S einstaka staa sem n er uppi slensku samflagi gerir a a verkum a mgulegt og lklegt er hgt vri a koma slkri sfnun gegn og a einni viku ea svo. Hins vegar held g a a veri aldrei slkar astur aftur og ess vegna er etta einnota frumvarp. Elilegt vri a setja marki vi 20-30% kosningabrra manna. a er 40-60 sund manns og vst a er ng mikill biti til ess a ekki yri hgt a misnota a.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband