Um femnisma, frnarlmb og hlutgervingu

g setti inn dlti innlegg Fsbkina hj henni Stnu vinkonu minni um daginn, en hn hafi deilt erindi sem Halla Gunnarsdttir hafi flutt ar sem hn lagist gegn frumvarpi um stagngumrun. g lsti ar skoun minni; a hennar afstaa vri sprottin af vafasamri hugmyndafri og frnarlambsfemnisma. a var bsna stutt innlegg, eins og svona innlegg eru gjarnan, og a sjlfsgu allt of stutt til a geta talist mlefnalegt. g hef gegnum tina veigra mr vi a tj mig opinberlega um svokallaan frnarlambsfemnisma, sem er hluti af harasta femnismanum dag og sumir telja ganga t fgar. Hann felur sr a skilgreina t.d. flk klminai og stagngumur sem einhvers konar frnarlmb sem ekki kunni ftum snum forr og urfi .a.l. a hafa vit fyrir. stan fyrir a g hef veigra mr vi a skrifa um etta er a hluta til a mialdra karlmenn eru gjarnan tortryggir essari umru sjlfir tkngervingar feraveldisins, og a hluta til af v a femnisminn hefur stai fyrir einni mestu mannrttindabyltingu sem tt hefur sr sta undanfarna ratugi og mig langar ekkert srstaklega a leggja stein gtu hans, rtt fyrir a hluti eirrar hreyfingar hafi haldi vegfer sem mr finnst i vafasm. En stku sinnum hef g pirra mig yfir sumu sem g hef lesi r essari tt og a er g lei til a losna vi pirring a tj sig um mlin. ar fyrir utan veit g a r Stna og Halla eru bar hugsjnamanneskjur og g tla eim engan slman setning tt g s eim hjartanlega sammla um etta ml. Mr finnst v verjandi nokkrum orum til a tskra mna afstu skilmerkilegar en g geri urnefndu innleggi.


Um frnarlambsfemnisma
g skrifa etta Dindigul Tamil Nadu Suur-Indlandi a loknu nmskeii sem g hlt samt tveimur indverskum flgum mnum ar sem fulltrar nu samtaka, sem vinna a msum gum mlum hrainu, tku tt. Hluti af nmskeiinu fjallar um forsendur hjlparstarfs og felur sr gagnrni kvena tegund hjlparstarfs sem iku hefur veri heiminum um langa hr. erum vi ekki a tala um neyarasto af msu tagi, eins og eftir jarskjlfta, fl ea arar nttruhamfarir vi erum a tala um verkefni til lengri tma ar sem vestrnar stofnanir koma inn og setja upp stofnanir og samtk til ess a vinna a msum gtum mlum, algjrlega eigin forsendum, en heimamenn standa hliarlnunni, virkir f kannski starf og einhverjar sporslur en algjrlega aukahlutverki sem iggjendur. Slkt starf veldur msum flagslegum aukaverkunum, heimaflk veru h astoinni og verur virkt og slkt starf gerir lti fyrir sjlfsmat og -viringu heimaflks. Hjlparstarf essum ntum er sem betur fer undanhaldi, tt vi stillum essu svona upp ktri mynd til skilnings. mti stillum vi v upp sem kalla mtti hmanskt hjlparstarf, ar sem allt starf sem er unni er forsendum heimaflks og reynt er a stula a v a gera alla a tttakendum. tttakendur upplifa stolt og aukna sjlfsviringu vegna eigin starfs, en slk fyrirbri, tt mlanleg su, eru mikil flagsleg vermti llum samflgum.
Hva kemur etta urnefndu innleggi vi? einhverjum skilningi er, essu gallaa hjlparstarfi, liti flk vettvangi hjlparstarfsins sem einhvers konar frnarlmb og eim ekki treyst fyrir verkefninu og a byggja upp eigi samflag og eigi lf. essu kristallast s grundvallarafstaa mn; a me v a lta flk sem frnarlmb, sem taka megi rin af og sjlfskvrunarrtt, s veri a halda v niri og hlutgera a.

Hlutgerving
Hugtaki hlutgerving kemur gjarnan fyrir umru, bi um stagngumrun og klm. rkum gegn urnefndu frumvarpi hefur m.a. veri nefnt a etta fyrirbri, stagngumrun, hvetji til hlutgervingar. g hefi haldi a hn Stna vinkona mn myndi n staldra vi svona framsetningu. Vi Stna vorum nefnilega mrg saman flagsskap ar sem var talsvert fjalla um hlutgervingu og hn stderu. Rekja m rtur hugtaksins til ska heimspekingsins Immanuels Kant sem sagi a ekki mtti lta flk sem tki til a n fram eigin markmium, heldur vri flk markmi sjlfu sr. essum flagsskap okkar Stnu var rtt tarlega um hlutgervingu sem undanfara ofbeldis til ess a geta beitt ara manneskju ofbeldi verum vi a sj hana sem hlut, sem eitthva eitt og einangra fyrirbri, sem lkama ea kynveru, sem hlutverk ea fulltra stu, stttar ea ttblks. egar vi hfum smkka manneskjuna annig hlut ea hlutverk getum vi nota hana og beitt ofbeldi. Fyrst og fremst er hlutgerving afstaa ekki bundin vi einhvern kveinn hp ea sttt. Allir hlutgera einhvern tmann og eir sem gera miki af v hlutgera yfirleitt alla starfsmaurinn afgreislukassanum verur framlenging kassanum, karlinn verur holdgervingur feraveldisins og konan verur kynlfsleikfang. Flk sem hlutgerir ekki a llu jfnu gerir a kannski egar a er stressa, er a flta sr ea er uppteki af sjlfu sr a tengist ekki einhverju kvenu starfi ea hlutverki.
a er a sjlfsgu ekkert athugavert vi a flk lti hvert anna sem konur, karla, afgreisluflk ea kynverur a er verur ekki hlutgerving fyrr en flk einskorar sig vi a og sr ekkert anna, sr ekki hvert anna sem fjlbreyttar verur mrgum lgum og, a sem mestu mli skiftir; verur me sinn eigin setning og frelsi. egar liti er flk eingngu sem frnarlmb og v meina a taka kvaranir um eigi lf er veri a hlutgera a. ess vegna sagi sagi g urnefndu innleggi a frnarlambsfemnisminn geri lti r konum tengslum vi stagngumrun og feli ekki sr mikla tr flk. Almennt hefur mr svo virst sem margir femnistar su uppteknari vi hugmyndafri og snar skoanir og jaartilfelli sem falla a eim, heldur en tlfri, rannsknir ea a setja sig spor eirra kvenna sem eir skilgreina sem frnarlmb. Til ingnefndarinnar sem fjallai um stagngumrun brust fleiri umsagnir sem mltu gegn frumvarpingu en mltu me v. Munurinn var hins vegar s a eim umsgnum sem mltu me frumvarpinu var vsa til rannskna r sambrilegum samflgum en eim sem mltu mti var gjarnan huglgt mat m.a. essi; a stagngumrun feli sr tilhneigingu til hlutgervingar. hafa andstingar gjarnan minnst Indland essu samhengi sem er frekar drt rursbrag ar sem etta eru sambrileg samflg hva etta varar og anda ess a draga fram verstu jaartilfelli mli snu til framdrttar.

Almennt um femnisma laumufareginn
Mr verur stundum hugsa til fyrri daga femnismans, t.d. ess femnisma sem birtist tmaritinu Veru fyrir all nokkrum rum. g man t.d. eftir grein ar sem fjalla var um fer riggja ungra manna strippbllu og kom ar fram heiarleg sn sem sndi tvr hliar, tknrna niurlgingu kvenna en jafnframt hvernig essar smu konur plokkuu af mnnunum peninga eins og vru eir kjklingar. etta var sanngjrn og heiarleg umfjllun, femnismi me bar ftur jrinni og mr fannst g eiga samlei me honum. g hef velt fyrir mr hva hefur gerst san og mn niurstaa er s a str hluti vandans s a kveinn laumufaregi hafi gert sig fyrirferarmeiri um bor. ennan laumufarega mtti nefna siferilega forrishyggju. Mr finnst ekkert athugavert vi a flk berjist fyrir bttu siferi flk bara a koma fram og segja a og get g teki afstu til ess. En a fela hann bak vi femnisma, lsa yfir vilja til a loka strippbllum af umhyggju vi konur en sna raun engan huga eim konum sem ar starfa ea eirra sjnarmium er vgast sagt grunsamlegt, sksta falli hrsni. g man reyndar eftir einu skipti ar sem einn helsti talsmaur femnista, Sley Tmasdttir, talai opinberlega um siferi essu samhengi Silfri Egils a mig minnir. a var allavega heiarlegt en er mli htt a snast um femnisma.

Lokaor
g vil kalla mig femnista tt skoanir mnar su ekki samkvmt hugmyndafri eirra sem lengst vilja ganga. g ekki samlei me llum femnistum. Vel fram yfir rtugt hafi g engar efasemdir mr fannst g vera lii me llum sem tju sig um kvenfrelsi og jafnrtti. g man egar fyrst steytti skeri v sambandi. g var a gefa t bla um innflytjendaml samt hpi slendinga og innflytjenda. Vi rddum einu sinni vi nokkrar konur plitk um a jafnrttislg yru vkku t annig a au nu lka til rttinda innflytjenda, sem hafa a msu leyti stai hllum fti slensku samflagi. Vibrgin komu mr vgast sagt vart. Meirihluti essara kvenna vildi ekki taka etta ml fannst a mgulega gti etta rrt eitthva stu kvenna. Mgulega var a rtt hj eim en geri g mr grein fyrir a eirra bartta var ekki hluti af jafnrttis- og mannrttindabarttu allra hn var bara fyrir konur, bara fyrir r sjlfar og einhverjar konur voru tilbnar a standa gegn v a arir sem hallai fengju noti smu rttinda.

a er sjlfsagt lengi hgt a bta vi essi stru emu sem vara barttuna fyrir betra samflagi en g tla a segja etta gott a sinni. g ska Stnu og Hllu gs gengis vi flest barttuml eirra og efast ekki um a r munu ekkert sl af frekar en r hafa gert hinga til og von a oftar en ekki veri g eirra lii.


Um nja stjrnarskr

a er kvein versta falin v a alingi skuli eiga sasta ori a stafesta nja stjrnarskr, og a tvvegis, tt s stofnun og stjrnmlaflokkarnir su raun vanhfir til a eiga lokaor um plagg sem fjallar um essar stofnanir og setur vldum eirra og hrifum skorur. Kerfiskarlar og kerlingar tala niur jaratkvi ur en alingi sasta ori samkvmt gmlu stjrnarskrnni skal a vera annig. a er hins vegar enginn vafi a essi stjrnarskrrdrg, sem endurspegla lriskrfu sem spratt upp r hruninu, munu hafa meira vgi mefrum ingsins me blessun jarinnar a baki, en me a tvatnaa umbo sem stjrnlagar hefur. a er v grarlega mikilvgt a fylgja eirri krfu vel eftir. Mr snist vi slendingar ekki hafa lrt miki hruninu, lausn okkar vi afleiingum grginnar er meiri grgi. Stjrnarskr me rttkum lrisbreytingum er skref rtta tt.


Um lokun landamra

g var a lesa grein eftir Hjrleif Guttormsson ar sem hann vekur mls eirri urft sem Schengen-samningurinn er - skjli hans geta glpahpar leiki lausum hala og flutt sig milli landa. Eigum vi ekki bara a taka etta alla lei? g s um daginn tlfri um ofbeldisglpi slandi. Samkvmt eim eru flestir ofbeldisglpir, mia vi mannfjlda, framdir  Reykjanesb, ar eftir kemur Akureyri. Setjum upp varstvar vi Kjalarnes og fyrir utan Hafnarfjr til a vi getum stemmt stigu vi a ofbeldismenn geti flutt sig milli staa - eir geta bari flki snu heimahrai!

Af skuldum reiumanna

N stga menn fram, hver ftur rum og bsna anda Bjarts Sumarhsum: Vi borgum ekki skuldir reiumanna segjum nei vi Icesave. Bjartur sjlfur orai etta svona: Mean g skist ekki eftir annarra manna gra kri g mig ekki um a bera annarra manna skuld.

Vissulega geta margir ef ekki flestir teki undir essi or en vandinn er bara s a ef vi ltum of einfeldningslega au, anda Bjarts, a gtu rlg okkar ori au smu. Auvita erum vi alltaf a borga skuldir reiumanna; vi tryggjum, me lgum um greislur Tryggingasj launa, laun starfsmanna fyrirtkja sem fara hausinn, me almannaf greium vi skaabtur sem gfumenn eru ekki borgunarmenn fyrir og melagsskuldir eirra sem ekki standa skil melagi. Vi gerum a ekki vegna essa reiu- og gfuflks, vi gerum a vegna frnarlambanna, vegna flksins sem missti vinnuna og myndi annars a auki missa laun fyrir unna vinnu, vegna olenda mis konar ofbeldis og glpa og vegna barna einstra foreldra. Vi borgum skuldir reiumanna til ess a minnka jningu grandalausra frnarlamba vegna ess a vi viljum telja okkur silegt samflag.

Strra samflag

egar vi tlum dag um samflagi sem vi lifum getum vi ekki einskora a vi sland. Vi erum lka tttakendur strra samflagi ar sem vi hfum msar skuldbindingar, bi lagalegar og siferilegar. Lagalegar gegnum msa aljasamninga og siferilegar skuldbindingar sem eru r smu gagnvart llu flki sem vi eigum samskipti vi og skiptir jerni engu v sambandi. meal eirra sem hst kalla n um a vi eigum ekki a borga skuldir reiumanna er flk sem fkk sitt sparif a fullu btt. a var lagi a eir fengu borga sitt a fullu, a eru bara tlendingar sem voru viskiptavinir slensku bankanna sem mega ta a sem ti frs. Ef slenskar innistur Landsbankans hefu ekki veri a fullu tryggar vri Icesave ekki vandaml hefi andviri rotabs Landsbankans duga og vel a. En a var kvei a mismuna eftir jerni (a er bsna aumt a hanga v a mismununin hafi veri eftir tibum en ekki jerni) og ess vegna er Icesave vandaml dag. Vi slka mismunun hefur kalli: Vi borgum ekki skuldir reiumanna! holan hljm og inngrip slenskra stjrnvalda me neyarlgunum geri etta a okkar mli.

Dmsstlaleiin

Nei-sinnar hafa veri duglegir a benda a a s sjlfsagt ml a leita til dmstla um rlausn Icesave-mlsins. g hef alltaf, svona almennt s, liti dmstla sem rautarlendingu ef allt anna bregst. Ef g hef reynt virur og samninga, ef g hef reynt a setja mig annarra spor og n sanngjarnri niurstu samningum ef allt um rtur, leita g til dmstla. a er um lei kveinn vanmttaryfirlsing g var ekki fr um a leysa mli ruvsi. Vegna ess a vi hfnuum fyrri Icesave-samningunum num vi mun hagstari samningum og getum vel vi una. Vi, samt gervllum hinum vestrna heima, gerum strt okkur fjrmlum og vi slendingar eigum a taka byrg okkar hlut en ekki a reyna a sleppa sem billegast fr v.

Frum varlega a gera or Bjarts Sumarhsum a okkar munum rlg hans; frjls og sjlfstur, j en allslaus og vinasnauur. g tla a segja j ann nunda ekki af tta vi mgulegar afleiingar, heldur vegna ess a g vil ekki skammast mn fyrir a vera slendingur.


tilefni Aljlega kvennadagsins

gr fagnai heimurinn Aljlega kvennadeginum, en fjlskylda Salapei L. syrgi. Salapei d um mijan janar sastliinn vegna ess a hn var frsk, ftk og r fjarlgu orpi Trukana Kenu ar sem vlknin farartki eru ekki hverju stri og vegir standa varla undir nafni. Nsta heilsugsla er 20 klmetra fjarlg og nsta sjkrahs 100 klmetra burtu. Nftt ungabarn mun n alast upp murlaust. Eiginmaur hennar sagi fr v sem gerist: tta tmum eftir a hrir hfust hj Salapei geri hn sr grein fyrir a ekki var allt me felldu og ba eiginmann sinn a fara me sig sjkrahsi. au voru fjra daga leiinni miklum hitum og just af hungri og orsta vegna ess a vrubllinn sem au feruust me var sfellt a bila. A lokum tkst eim a leigja einkabifrei sem kom eim loks svissjkrahsi ar sem lknirinn framkvmdi keisarauppskur. Henni blddi kaft. Lknirinn var gtlega menntaur og kveinn a reyna a bjarga lfi konunnar en sjkrahsinu var ekki a finna nein lyf til a stva blingar. Eiginmaurinn var v a ganga einn klmetra lyfjaverslun til a kaupa lyfin. Salapei var ltin egar hann sneri aftur. essu ri munu nrri 8.000 kenskar konur og stlkur lta lfi vegna megngu, fingar ea eftir fingu, samkvmt heimildum WHO. tt r Daily Nation.


Indland

Sessunautur minn fluginu fr London til Narb heitir Richard King og hefur hugavert starf hann vinnur a v a koma frii. Samtkin sem hann tilheyrir heita Concordis International og starfa va um heim a v a reyna a mila mlum milli fylkinga ar sem eru vopnu tk me v a koma tengslum og umru. Hann er lei til Sdan ar sem hans ba rin verkefni.

Undanfarin r, egar g hef fari til bi Indlands og Kena smu fer, hef g yfirleitt flogi fyrst til Bombay, klra mn ml Indlandi, flogi fr Bombay til Narb og svo smu lei til baka ferarlok. etta sinn er drara a fljga til Narb og jafndrt er milli Narb og Bombay, sama hvoru megin maur byrjar. a neikva vi essa lei er a flugvellinum Narb er langllegasta astaa sem g hef kynnst til a ba og tlf tmar ar mr tekst a vsu a dotta aeins stl en samt... San tekur vi stutt bi, bi millilendingu Addis Ababa og Bombay og svo liggur leiin til Chennai. John tekur mti mr flugvellinum, vi spjllum saman leiinni lti htel nrri flugvellinum en svo er hfui varla bi a snerta koddann egar...

Daginn eftir flg g til Madurai John er binn a panta rtumia fyrir mig til Kodaikanal en eftir allan ennan tma feralagi get g ekki hugsa mr a sitja 9 tma rtu. flugvellinum Madurai tekur Deenis mti mr, en hann rekur hjlparsamtk Madurai og ngrenni. Samtkin reka 11 dagvistarheimili fyrir brn, auk minni verkefna eins og kennslumistvar o.fl. rr sjlfboalianna okkar tku tt einu slku hj tribal flki orpi fyrir utan Madurai. Eftir a g er binn a henda tskunni inn herbergi setjumst vi niur og frum yfir verkefni plsa og mnusa hans megin og hva megi betur fara. Nota tmann um daginn til a undirba nmskeii sem g er a fara a halda Kodaikanal og ljka nokkrum loknum verkefnum. Um kvldmatarleiti kemur Deenis aftur vi fum okkur kvldmat uppi aki htelsins frbr veurbla og gilegur kvldandvari. Deenis kemur me sundurliaa tlun um hvernig hann myndi gera verkefni aftur dag fyrir dag.

Vakna fyrir allar aldir og fer t rtust. Er rtt binn a missa af einni rtu til Kodaikanal en eftir sm bi kemur leigublstjri sem hafi veri a aka flki fr Kodaikanal flugvllinn Madurai og var a leita a faregum til baka. Verur r a g borga honum 500 rpur, sem er rijungur a v sem a myndi annars kosta leigubl, og er kominn me far til Kodaikanal. Leiin upp fjllin er grarlega falleg. Eki er me hlum ktum ttum skgi me tsni vinstri hnd yfir landi fyrir nean, veggjum mefram veginum sitja apar og tna ls af hverjum rum, hugulir svip. Leiin fr Madurai er ekki lng um 120 klmetrar, en tekur um tvo og hlfan tma. g renni inn a Jay hotel rtt fyrir ellefu. ar taka John og Michael mti mr, samt fimmtn rum tttakendum.

Hlftma sar byrjar nmskeii. g ekki ekki nema um helming tttakendanna hinn helmingurinn er flk sem er nkomi samtkin okkar, ekki bara fr Tamil Nadu, heldur fr ngrannafylkjunum lka Andra Pradesh og Karnataka. g er a prfa ntt nmskei sem g hef ekki haldi ur. Vinnuheiti v er: The Humanist Approach to Religion. egar mr er sagt a a su tveir kristnir prestar nmskeiinu, auk jgameistara sem haldi hefur mrg hundru jganmskei, hugsa g: etta verur hugavert. Reyndar eru indverskir prestar ekki mjg orthodox, mr hefur snst eirra andlega grunnur byggjast indverskri speki, frekar en a vera kristileg tvhyggja gs og ills. Nmskeii er bland frilegt og verklegt .e. verklegi hlutinn felst a skoa og reyna a framkalla trarlega reynslu og setja hana anna samhengi en flk gerir vanalega efni sem var nokku stdera hmanistahreyfingunni gamla daga.

100_2811

Nmskeii gengur trlega vel mia vi a etta er fyrsta sinn sem g held a og lokasamantektinni virast allir vera ngir. Reyndar er etta efni sem, ef a virkar, tekur tma a gerjast me flki, annig a g arf a heyra tttakendum eftir eina ea tvr vikur. lok dags held g fund me eim sem voru viloandi sjlfboaliaverkefni; Sumathi Salem, Eelangeran Thorapadi, Chinnamaruthu og Shanmugan fr Ramanathapuram, auk Michaels og Johns. Frum yfir mlin og rum a sem betur m fara eir stinga m.a. upp v a dvali veri lengur hverjum sta svo a sjlfboaliarnir fi almennilega jlfun v sem eir eru a gera. a er bsna svalt um nttina sem vi gistum arna sef alklddur me rmbreiu. Kodaikanal er 1.800 metra h yfir sjvarmli og nlendutmanum fru Bretar gjarnan anga yfir heitasta tmann.

Nmskeiinu lkur um rj sunnudag og fer g samt Chinnamaruthu, Shamugam jgameistara og Barathi, sem rekur tmarit Ramanthapuram, almenningsrtu leiin liggur til Muthukalathur ar sem Chinnamaruthu rekur stlknaheimili. eir segja mr upphafi a vi verum komnir upp r tta en a er ekki fyrr en um mintti sem vi skrnglumst binn. Chinnamaruthu fer me mig heim til sn hann og konan hans gista sjlf heimilinu sem au reka, au hafa ekki efni a ra vaktmann. Sef ekki mjg vel f loksins a kynnast astunni sem vi bjum sjlfboaliunum okkar upp !!! Einhver rans vra rminu held g, kljar annan handlegginn og sef varla nema 3-4 tma ur en kominn er tmi a fara ftur. Chinnamaruthu kemur og skir mig um hlfsj meiningin er a hitta stlkurnar heimilinu ur en r fara til skla. Heimili er jari bjarins, virist hafa veri byggt sem einhvers konar samkomuhs og hafi stai autt lengi ur en au hjnin tku a leigu. au vru umtalsveru f a koma v stand seldu m.a. alla gullskartgripi konunnar (algeng brkaupsgjf) og reka a enn a strum hluta me eigin f. Vinir Indlands styja fjrar stlkur ar af samtals fimmtn, sem er mikilvgur stuningur, en betur m ef duga skal. Eftir a stlkurnar eru farnar skla er mr borinn morgunmatur pallinum fordyrinu hsinu og spjalla vi Rexline, konu Chinnamaruthu hn talar prisga ensku, en Chinnamaruthu kann bara nokkur or.

SAM_2489

egar komi er undir klukkan ellefu er kominn tmi a halda fram fr minni. Eftir hlftma rtu er g kominn til Parmakudi, ar sem g hitti Shamugan yfir tesopa ur en g held fram til Madurai ar sem g gisti um nttina. Morguninn eftir g flug til Chennai. John hittir mig flugvelllinum og vi hldum rakleiis til Spencer Plaza. ar versla g sitt lti af hverju, fer og skoa prentun kaffiknnur fyrir Mltiklti (knnur me lgi Mltiklti). Veri er gott en flutningskostnaur mikill, nema a s mun meira magni en g get gengi fr stanum. Niurstaan er a geyma a fram sumar og taka einhvern slatta me heim frakt. Fr Spencer Plaza frum vi beint flugvllinn ar sem vi hittum Michael fum okkur kaffi og spjllum saman ur en g fer t flugvlina til Bombay.


Ltum ekki blminn ra - kjsum

Nokku hefur bori v sustu dag og sast morgun a msir, ar me tali fjlmilaflk, setji fram efasemdir eins og til hvers s a vera a kjsa stjrnlagaing alingi urfi hvort sem er a samykkja stjrnarskr og a alingi muni ekki hleypa neinum rttkum breytingum gegn. Um etta er tvennt a segja: fyrsta lagi er a ekki alingi eitt sem rur essu, forsetinn verur a skrifa undir og ef alingi gerir miklar breytingar vi drg a stjrnarskr sem sett eru fram af stjrnlagaingi me sterkt umbo fr almenningi, hef g fulla tr a hann neiti a skrifa undir og leggi mli dm jarinnar. ru lagi er rtluflki a hafa hrif tttkuna me essu og ar me a draga r mguleikunum a stjrnlagaing hafi sterkt umbo.

Samkvmt nverandi stjrnarskr hfum vi enga ara lei til ess a koma breytingum gegn og rtluflki leggur ekki til arar lausnir. Leggjumst v ll eitt: Ltum ekki blminn ra - kjsum og gefum stjrnlagaingi flugt umbo.

Nokkrir stafir um stjrnlagaing

umru um vntanlegt stjrnlagaing er gjarnan fullyrt a tminn sem v er tla a starfa, tveir til fjrir mnuir, s of naumt skammtaur. a er kveinn misskilningur sem fylgir essari skoun eins og gert s r fyrir a stjrnlagaingmenn urfi og tli sr fyrst a fara a hugsa um essi ml egar eir setjast ingi. meal eirra sem bja sig fram er flk sem hefur hugsa um essi ml svo rum og ratugum skiptir og hefur skrar hugmyndir um hva a vill sj inni nrri stjrnarskr. Ntt stjrnlagaing arf fyrst og fremst a komast a samkomulagi og stilla saman hugmyndir og skoanir tttakenda, sem munu flestir vita hverju eir vilja koma framfri. Bi er a vinna mesta vinnuna n egar og ttitminn v a vera ngur.

Stjrnlagaing getur lagt stjrnarskrrdrg sn jaratkvagreislu ur en alingi tekur au til meferar og myndi afgerandi niurstaa r henni gefa inginu skr skilabo me forseta sem hefur snt a hann er hrddur vi a beita mlskotsrttinum myndi ingi varla hreyfa miki vi stjrnarskr sem hefur almennan stuning jarinnar. skilegt vri a gefa almenningi kost , ekki aeins a kjsa um stjrnarskrna, heldur jafnframt um einstaka lii hennar. Gallinn vi slenskt lri hefur gjarnan veri a kosningum, t.d. til alingis, hafa kjsendur ekki tt kost a gefa mjg skr skilabo me atkvum snum. eir kjsa flokk t einstk ml en sjaldnast ll ml vikomandi flokks. Forystan tlkar san niurstuna og setur herslur eins og henni snist fer samsteypustjrn ar sem sumt nr inn anna ekki. Niurstaan er s a erfitt er a ra hver raunverulegur vilji kjsenda er, sem grefur undan lrinu. Ef einstakir liir stjrnarskrrinnar eru bornir undir almenning jaratkvagreislu, ekki hvert smatrii, heldur t.d. strri flokkar eins og mannrttindakaflinn, askilnaur rkis og kirkju, n skilgreining forsetaembttinu og askilnai framkvmda- og lggjafarvalds fr almenningur mguleika a gefa skr skilabo me atkvum snum essu mikilvga mli.

Mannrttindi

herslum mnum framboi til stjrnlagaings set g mannrttindi sem mikilvgasta ttinn. sjunda kafla stjrnarskrrinnar er gtis upptalning mannrttindum, en skortir nnari skilgreiningar. ar vantar t.d. grein um plitska mismunum, sem tilokar mismunandi vgi atkva svo eitthva s nefnt. Mannrttindi eiga a mnu mati a vera hryggjarstykki nrri stjrnarskr au hafa forgang gagnvart rum mlum, hvort sem a er fullveldi, hlutverk forseta ea nnur atrii au sarnefndu eru undirskipu gagnvart mannrttindum. annig hafi mannrttindakafli ea mannrttindakaflar stjrnarskrrinnar svipaan sess innan stjrnarskrrinnar og stjrnarskr gagnvart lgum: Engin lg standast ef au eru andstu vi stjrnarskr og ekki er hgt a setja neitt inn stjrnarskr sem er andstu vi mannrttindi. annig er t.d. ekki hgt a krefjast aukins meirihluta almennum kosningum um ml sem snerta fullveldi eins og sumir frambjendur hafa tpt . Aukin meirihluti ir raun misvgi atkvi, sem er mannrttindabrot. annig vri lka tiloka a vera me rkisrekna jkirkju ar me rkir ekki raunverulegt trfrelsi eins og kvei er um 65. grein, 6. kafla.


Rttindi flks gagnvart lgreglu og dmsvaldi veri trygg

flestum ef ekki llum samflgum dag er hluti af skilgreiningunni rki s a a s eini ailinn sem hefur rtt beitingu ofbeldis innan sinna landamra. annig liggur ofbeldishtun a baki llu laga- og reglugerargangvirki rkisins. Ef vi borgum ekki skattana, ef vi brjtum umferareglur ea nnur lg landsins getur rki beitt okkur ofbeldi teki af okkur f, eignir ea frelsi okkar. egnar hafa ekki ennan rtt eir vera a leita rttar sns gegnum stofnanir rkisins. etta ofbeldi er rttltt me v a a s nausynlegt til a halda rkinu saman og koma veg fyrir upplausn ess. essi rttur rkisins til ofbeldis er yfirleitt nokkrum takmrkunum hur. annig arf dmsvaldi alla jafnan a hafa milligngu um beitingu ofbeldisins, flk er tali saklaust ar til sekt hefur veri snnun og hafi flk hreina samvisku a ekki a urfa a eiga a httu a vera beitt ofbeldi me v a a s teki til yfirheyrslu ea frelsi ess takmarka annan htt. Lgreglan arf a hafa rkstuddan grun um afbrot til ess a beita slku ofbeldi. dgum Rgnu rnadttur sti dmsmlarherra voru lg drg a v a breyta v fyrirkomulagi, me v a leyfa forvirkar rannsknarheimildir,en sem betur fer hafa au form veri lg til hliar a.m.k. a sinni.

Til staar er tilhneiging llum stofnunum til a reyna a efla vld sn og hrif og .a.l. tlka raunveruleikann annig a s tlkun styji vi slkt. annig er t.d. hentugt a tala um aukningu glpa tengslum vi vndi egar hegun sem var eitt sinn lgleg er ger lgleg. a arf ekki a vera um neina breytingu atferli a ra vert mti eru lkur a tni slks atferlis hafi minnka, en samkvmt tlum hefur glpatnin aukist. a a kvein bifhjlasamtk kvei a ganga til lis vi erlend bifhjlasamtk sem hafa illt or sr ir orru lgreglunnar a skipulg glpastarfsemi s a festa rtur snar hr n ess a nokku hafi endilega breyst starfsemi urnefndra bifhjlasamtaka ea a einhverjir hafi bst eirra hp erlendis fr.

essi orra er ekki svipu orrunni tengslum vi hryjuverkagn og ryggisml. undanfrnum rum er bi a ganga langt, bi Bretlandi og Bandarkjunum, a veita lgreglu og ryggisjnustu vtkari heimildir og vld sem skera persnulegt frelsi og mannrttindi egnanna. Bretlandi var lfi flks gjrbylt vegna atbura sem vissulega voru hrilegir, en til a setja hlutina samhengi du hryjuverkarsinni jafn margir og deyja tveimur dgum umferarslysum Bretlandi. Spni var tekin kvrun um a lta hryjuverkarsirnar sem uru Spni um svipa leyti ekki vera til a stjrna lfshttum flks tlkunin var s a slkt bri vott um sigur hryjuverkamannanna.

Eins og ur segir er a tilhneiging stofnana til ess a efla vld sn og hrif. a er hins vegar hlutverk stjrnmlamanna a dansa ekki eins og dleiddar hnur eftir orru eirra og lepja hana upp gagnrnislaust. Stjrnarskr sem tekur af skari me mannrttindakafla me skrum kvum sem tryggja mannhelgi og lgmarkar ofbeldi rkisvaldsins hjlpar til ess.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband